Phân viện Puskin – cầu nối ngôn ngữ và văn hóa Nga tại Việt Nam

Phân viện puskin – 40 năm đồng hành cùng tiếng Nga tại Việt Nam

Ra đời từ năm 1983 với tên gọi Phân viện tiếng Nga A.X.Puskin Hà Nội, Phân viện Puskin đã trở thành một biểu tượng trong việc giảng dạy và quảng bá ngôn ngữ, văn hóa Nga tại Việt Nam. Trải qua nhiều biến động lịch sử, Phân viện vẫn giữ vững sứ mệnh cao cả – là chiếc cầu nối giữa hai dân tộc, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo tiếng Nga.

Trong những năm đầu, khi còn hoạt động như một đơn vị hợp tác Việt – Xô, Phân viện đảm nhận nhiều nhiệm vụ trọng tâm như bồi dưỡng giáo viên tiếng Nga, cấp chứng chỉ, và tổ chức các hoạt động quảng bá văn hóa Nga. Sau khi Liên Xô tan rã, Phân viện tiếp tục duy trì hoạt động với đội ngũ hoàn toàn là người Việt và trực thuộc Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hiện nay, Phân viện Puskin là phân viện duy nhất trong mạng lưới 10 phân viện tiếng Nga toàn cầu vẫn đang hoạt động đều đặn và hiệu quả, góp phần giữ gìn và phát triển tiếng Nga tại Việt Nam – một thành quả không nhỏ giữa bối cảnh cạnh tranh gay gắt của các ngôn ngữ khác như tiếng Anh, tiếng Trung hay tiếng Hàn.

Lan toả văn hoá và học bổng nga đến giới trẻ

Không chỉ là nơi giảng dạy tiếng Nga, Phân viện còn là một điểm khởi đầu cho hàng nghìn sinh viên Việt Nam được cấp học bổng chính phủ, học bổng hiệp định và học bổng Nga đi du học Nga hằng năm. Các khóa bồi dưỡng tiếng Nga tiền dự bị – trang bị kiến thức ngôn ngữ, văn hóa, kỹ năng sống – chính là “hành trang du học” thiết thực cho những học viên chuẩn bị sang Nga học tập.

Bên cạnh công tác chuyên môn, các hoạt động văn hóa mang đậm dấu ấn Nga như thi viết, thuyết trình, đọc thơ, diễn kịch bằng tiếng Nga hay festival văn hóa Việt – Nga do Phân viện tổ chức đã thu hút sự tham gia đông đảo từ học sinh, sinh viên, học viên và người yêu thích tiếng Nga trên cả nước.

Đặc biệt, Phân viện Puskin là đơn vị duy nhất tại Việt Nam phối hợp cùng phía Nga tổ chức thi và cấp chứng chỉ tiếng Nga quốc tế, phục vụ đa dạng mục đích từ du học, lao động, du lịch đến hợp tác doanh nghiệp và các công ty liên doanh Việt – Nga.

Những chia sẻ đầy tâm huyết từ người “giữ lửa” tiếng Nga

TS. Nguyễn Thị Thu Đạt – Giám đốc Phân viện Puskin – là người đã có gần 20 năm gắn bó với đơn vị này. Tình yêu với tiếng Nga đến với bà từ thời tiểu học, được nuôi dưỡng trong môi trường giáo dục, gia đình và thời gian học tập, sinh sống tại Nga. Niềm đam mê ấy không chỉ dừng lại ở việc học, mà còn được hiện thực hóa qua công việc quảng bá văn hóa và ngôn ngữ Nga tại Việt Nam.

Theo bà Đạt, tiếng Nga từng là ngoại ngữ được ưa chuộng hàng đầu ở Việt Nam. Tuy hiện nay không còn giữ vị trí “thống lĩnh”, nhưng nhu cầu sử dụng tiếng Nga trong các lĩnh vực quân sự, y tế, kỹ thuật, du lịch và ngoại giao vẫn còn rất lớn. Các trường chuyên, học viện và quân đội vẫn tiếp tục duy trì việc dạy học tiếng Nga, dù nhân lực giảng dạy và học viên đang có dấu hiệu suy giảm.

Chính vì thế, Phân viện không chỉ đào tạo mà còn làm công tác khơi gợi tình yêu tiếng Nga trong giới trẻ. Các hoạt động ngoại giao văn hóa, giao lưu nhân dân được xem là phương tiện hiệu quả để tạo nền tảng bền vững cho việc học tiếng Nga trong tương lai.

Định hướng thành trung tâm tiếng Nga khu vực Đông Nam Á

Một dấu mốc quan trọng là việc hai Chính phủ Việt Nam – Nga ký kết thỏa thuận nâng cấp Phân viện Puskin thành Trung tâm tiếng Nga A.X.Puskin tại Đông Nam Á. Đây là bước tiến chiến lược, mở ra cơ hội đưa tiếng Nga trở lại vị thế xứng đáng trong khu vực.

Theo TS. Nguyễn Thị Thu Đạt, để thực hiện được định hướng này, Phân viện rất cần sự đầu tư mạnh mẽ từ cả hai Chính phủ, đặc biệt là phía Nga trong việc hỗ trợ chuyên gia, tài liệu, cơ sở vật chất. Từ năm học 2023–2024, Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga đã cử các chuyên gia sang hỗ trợ giảng dạy tại Phân viện – bước khởi đầu tích cực để nâng cao chất lượng đào tạo và mở rộng ảnh hưởng tiếng Nga.

Kỳ vọng từ chuyến thăm của tổng thống Nga

Chia sẻ về chuyến thăm Việt Nam sắp tới của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Giám đốc Phân viện Puskin bày tỏ nhiều kỳ vọng. Bà cho rằng, chuyến thăm này sẽ không chỉ thúc đẩy hợp tác chính trị – kinh tế, mà còn tạo động lực cho các chương trình giáo dục, đặc biệt là việc mở rộng học bổng Nga và hỗ trợ du học sinh Việt Nam tại Nga.

Nhìn lại chuyến thăm năm 2023 của Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko, bà Đạt gọi đó là “ngày hội” của Phân viện. Lần đầu tiên trong 40 năm, một lãnh đạo cấp cao của Nga đến thăm và ghi nhận công lao của đơn vị trong việc gìn giữ tiếng Nga tại Việt Nam. Đây là nguồn động viên lớn, khẳng định vai trò không thể thay thế của Phân viện Puskin trong quan hệ văn hóa – giáo dục song phương.