Nga gia tăng lao động nhập cư đáp ứng nhu cầu thị trường

Sau giai đoạn sụt giảm mạnh do ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19, số lượng người nước ngoài nhập cảnh và làm việc tại Nga đang có dấu hiệu hồi phục. Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Nội vụ Nga, trong 5 tháng đầu năm 2022, có tới 6,6 triệu người nước ngoài và người không quốc tịch đăng ký tại các cơ quan di trú Nga – tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm 2021 (3,9 triệu người).

Con số này cho thấy sự trở lại rõ rệt của lực lượng lao động nhập cư, đưa Nga dần tiệm cận lại mức trước đại dịch. Trước đó, vào năm 2019, số lượng người nước ngoài sinh sống tại Nga dao động trong khoảng từ 9,6 đến 11,2 triệu người, nhưng đến năm 2020 giảm xuống còn 7,1 triệu, và tiếp tục giảm còn 5,5 đến 6,9 triệu trong năm 2021.

Sự phục hồi này phản ánh một thực tế: thị trường lao động Nga vẫn có nhu cầu lớn với lao động nhập cư, đặc biệt trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp trong nước liên tục giảm, chỉ còn 3,9% vào tháng 5/2022 – mức thấp đáng kể trong khu vực.

Chính sách “ân xá di cư” – đòn bẩy cho sự hợp pháp hóa

Một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy lượng lao động nước ngoài tại Nga trong năm 2022 là chính sách “ân xá di cư” do chính phủ nước này triển khai trong thời kỳ đại dịch.

Theo ông Vadim Kozhenov, Chủ tịch Liên đoàn Di cư Nga, lệnh ân xá này đã tạo cơ hội cho những người đã cư trú bất hợp pháp tại Nga nhiều năm được đăng ký di trú hợp pháp. Do trong giai đoạn đại dịch việc xuất nhập cảnh bị hạn chế, nhiều người di cư đã quyết định ở lại và tìm cách hợp pháp hóa tình trạng của mình thay vì rời khỏi Nga.

Khoảng 93% người lao động nhập cư tại Nga trong thời điểm khảo sát được cho là đang có quyền gia nhập thị trường lao động một cách hợp pháp. Đây là chỉ số cho thấy hiệu quả từ các chính sách linh hoạt của chính phủ trong việc điều tiết lao động nước ngoài, giúp họ dễ dàng hơn trong việc làm ăn và sinh sống lâu dài tại Nga.

Tâm lý ổn định của người lao động nước ngoài

Một khảo sát được Học viện Hành chính công và Kinh tế quốc dân Nga thực hiện vào cuối tháng 3/2022 tại trung tâm di trú Sakharovo cho thấy, phần lớn lao động nhập cư không bị ảnh hưởng nghiêm trọng về công việc sau các biến động địa chính trị vào cuối tháng 2.

Cụ thể, chỉ 6% người được hỏi cho biết đã mất việc sau ngày 24/2. Trong khi đó, 41% bày tỏ mong muốn tiếp tục làm việc lâu dài tại Nga, và 30% cho biết sẽ cân nhắc định cư vĩnh viễn tại đây.

Những con số này phần nào cho thấy một thực tế trái ngược với suy nghĩ thông thường: dù đối mặt với nhiều thách thức, nước Nga vẫn giữ được lực hút đối với một bộ phận đáng kể lao động nước ngoài, đặc biệt là từ các nước Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG).

Đâu là điều kiện để người nước ngoài tiếp tục chọn Nga?

Nga từ lâu đã là điểm đến lao động quen thuộc của công dân đến từ các quốc gia SNG, Trung Á, và cả Việt Nam. Một trong những nguyên nhân khiến thị trường lao động này duy trì được sức hút là mức sống ổn định tương đối, chi phí sinh hoạt không quá cao, cùng với những điều chỉnh chính sách mềm dẻo hơn trong các năm gần đây.

Tuy nhiên, theo một số chuyên gia, các yếu tố như khó khăn trong chuyển tiền ra nước ngoài, giảm thu nhập tính theo ngoại tệ, hay những rào cản tài chính từ hệ thống ngân hàng bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt quốc tế đang dần ảnh hưởng tới quyết định ở lại của một bộ phận lao động nước ngoài.

Tuy vậy, điều này chưa thực sự phản ánh rõ trong thống kê chính thức. Thị trường lao động Nga vẫn đang thể hiện nhu cầu cao, và trong một chừng mực nào đó, chính lao động nhập cư đang giúp bù đắp thiếu hụt nhân sự nội địa trong các ngành nghề phổ thông.

Cơ hội nào cho lao động và du học sinh Việt Nam?

Với cộng đồng người Việt tại Nga đã hình thành từ lâu, việc gia tăng lao động nước ngoài cũng là cơ hội để các bạn trẻ Việt Nam cân nhắc giữa hai hướng đi: lao động xuất khẩu hoặc du học tại Nga.

Không chỉ là nơi thu hút nhân lực phổ thông, Nga còn là điểm đến du học hấp dẫn với các chương trình học bổng chính phủ Nga, học bổng hiệp định và đào tạo bằng tiếng Nga hoặc tiếng Anh. Những người trẻ, nếu nắm bắt tốt cơ hội học tập tại Nga, có thể mở rộng con đường phát triển sự nghiệp sau khi tốt nghiệp – hoặc ở lại làm việc, hoặc về nước với hành trang kiến thức quốc tế.

Trong bối cảnh Nga đang tăng cường hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục và lao động, khả năng tiếp cận các chương trình du học Nga và các kênh học bổng Nga sẽ càng thuận lợi hơn trong thời gian tới.

Dù nền kinh tế Nga đang đối mặt với nhiều thách thức từ bên ngoài, nhưng số liệu thực tế cho thấy thị trường lao động nước này vẫn có sức hút lớn với lao động nhập cư, nhờ các chính sách linh hoạt và nhu cầu tuyển dụng ổn định.

Sự gia tăng số lượng người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Nga trong năm 2022 cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của dòng di cư lao động, đồng thời đặt ra bài toán lâu dài cho nước Nga trong việc đảm bảo môi trường sống, quyền lợi lao động và chính sách hội nhập bền vững cho lực lượng lao động nước ngoài.