Việt Nam và Nga: Hợp tác giáo dục từ nền tảng hữu nghị truyền thống

Nền tảng quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt - Nga

Trong suốt hơn 70 năm qua, mối quan hệ giữa Việt Nam và Nga (trước kia là Liên Xô) đã trải qua nhiều thăng trầm, nhưng tình hữu nghị chân thành, bền chặt giữa hai dân tộc chưa bao giờ phai nhạt. Dấu mốc quan trọng nhất có thể kể đến là Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản của quan hệ hữu nghị được ký năm 1994, đặt nền móng cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện sau này.

Hội thảo “Nga và Việt Nam: 30 năm Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản của quan hệ hữu nghị” do Viện Hàn lâm Khoa học Nga tổ chức tại Moscow đã một lần nữa khẳng định ý nghĩa lịch sử của văn kiện này. Tại đây, các học giả, chuyên gia hai nước cùng nhìn lại những thành quả nổi bật, đồng thời định hướng các lĩnh vực hợp tác mới trong bối cảnh toàn cầu thay đổi nhanh chóng

Giáo dục và đào tạo tiếp tục là cầu nối chiến lược

Trong các phiên thảo luận, giáo dục và đào tạo được xác định là một trong những trụ cột bền vững và có tính chiến lược của quan hệ Việt - Nga. Những năm gần đây, nhu cầu du học Nga của sinh viên Việt Nam ngày càng tăng, đặc biệt thông qua các chương trình học bổng chính phủ, học bổng hiệp định và học bổng Nga do các trường đại học trực tiếp cấp.

Tại Việt Nam, tiếng Nga vẫn được giảng dạy ở một số trường phổ thông và đại học, đặc biệt tại các cơ sở có truyền thống đào tạo ngoại ngữ. Trong khi đó, tại Nga, các khoa tiếng Việt cũng ghi nhận sự gia tăng số lượng sinh viên đăng ký, thể hiện sự quan tâm của thế hệ trẻ Nga tới ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam.

Đây là minh chứng rõ nét cho việc mối quan hệ song phương không chỉ giới hạn ở cấp Nhà nước, mà còn được nuôi dưỡng từ chính thế hệ trẻ hai nước. Chính họ sẽ là những người tiếp nối và làm mới mối quan hệ truyền thống này bằng tư duy hiện đại, hội nhập và sáng tạo.

Dấu ấn quá khứ: nền tảng cho phát triển bền vững

Trong bài phát biểu tại hội thảo, các đại biểu nhắc lại nhiều cột mốc ý nghĩa trong lịch sử quan hệ Việt - Xô trước đây, như công trình Thủy điện Hòa Bình - một biểu tượng của sự hợp tác toàn diện, hay chuyến bay vào vũ trụ của phi hành gia Phạm Tuân - người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào không gian cùng với chương trình Interkosmos của Liên Xô.

Trung tướng Phạm Tuân từng chia sẻ rằng: “Tình hữu nghị Việt - Nga không chỉ có trên mặt đất, mặt nước mà còn cả trên bầu trời và trong vũ trụ”. Những biểu tượng ấy, dù là trong khoa học, năng lượng hay văn hóa, đều góp phần vun đắp cho mối quan hệ bền chặt giữa hai dân tộc.

Văn hóa và ngôn ngữ: nhịp cầu gắn kết nhân dân hai nước

Không chỉ trong khuôn khổ hợp tác Nhà nước, các hoạt động giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Nga vẫn luôn được duy trì sôi nổi. Các lễ kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nga, những ngày văn hóa Việt Nam tại các thành phố lớn của Nga, hay các diễn đàn giao lưu thanh niên hai nước... đều nhận được sự hưởng ứng của đông đảo công chúng Nga.

Ông Grigory Trofimchuk, Chủ tịch Hội đồng chuyên gia Quỹ nghiên cứu khoa học Á - Âu chia sẻ rằng ông cảm nhận rõ ràng một Việt Nam đổi mới, hiện đại, thân thiện và ông mong muốn được giới thiệu hình ảnh đó đến bạn bè quốc tế, đặc biệt là người dân Nga.

Hướng tới tương lai: giáo dục là nền tảng của đối tác chiến lược

Trong cuộc điện đàm gần đây giữa Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Nga Vladimir Putin, hai nhà lãnh đạo đã khẳng định tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, trong đó giáo dục và phát triển nguồn nhân lực được coi là trọng tâm.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Nga diễn ra vào thời điểm hai nước kỷ niệm 30 năm Hiệp ước hữu nghị, là cơ hội để định hướng lại các lĩnh vực hợp tác thiết thực, trong đó giáo dục và đào tạo đóng vai trò then chốt. Những cam kết hỗ trợ học bổng chính phủ, học bổng hiệp định, cùng với chính sách thuận lợi dành cho du học sinh Việt Nam tại Nga, đang tạo ra sức hút ngày càng lớn.