Đại hội đại biểu toàn quốc Hội hữu nghị Việt - Nga lần thứ VI

Trong một không khí trang trọng và giàu cảm xúc tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga lần thứ VI nhiệm kỳ 2023-2028 đã diễn ra ngày 30/9/2023 với sự hiện diện của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cùng nhiều đại biểu đại diện cho giới trí thức, các tổ chức hữu nghị và các thế hệ từng học tập, làm việc tại Nga.

Sự kiện diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu đặt chân đến nước Nga – một dấu mốc quan trọng trong hành trình cách mạng và cũng là khởi đầu của một mối quan hệ song phương bền chặt, thủy chung. Từ đó đến nay, Việt Nam và Nga đã cùng nhau đi qua nhiều thăng trầm lịch sử, cùng nhau xây dựng một tình hữu nghị hiếm có, được nuôi dưỡng không chỉ bằng lý tưởng mà còn bằng những hy sinh cụ thể, thực chất.

Nền tảng hợp tác giáo dục và học bổng hiệp định bền vững

Trong phát biểu của mình, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh rằng một trong những dấu ấn sâu sắc nhất của mối quan hệ Việt - Nga là hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực. Ngay từ những ngày đầu sau giải phóng, Liên Xô trước đây, và Liên bang Nga sau này, đã dành hàng chục nghìn suất học bổng chính phủ, học bổng hiệp định, hỗ trợ Việt Nam đào tạo đội ngũ chuyên gia, cán bộ khoa học kỹ thuật cho công cuộc xây dựng đất nước.

Không ít thế hệ sinh viên, trí thức Việt Nam đã trưởng thành từ các trường đại học lớn của Nga, mang theo tri thức, đạo đức và tình cảm nồng hậu khi trở về cống hiến. Du học Nga từ lâu đã không chỉ là một con đường học vấn, mà còn là một hành trình văn hóa và tinh thần, để từ đó, các mối liên kết cá nhân trở thành chất keo gắn kết bền vững giữa hai dân tộc.

Hợp tác KH&CN và dấu ấn Nga trong tiến trình hiện đại hóa Việt Nam

Không chỉ dừng lại ở giáo dục, Nga còn góp phần quan trọng vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam. Những công trình biểu tượng như Thủy điện Hòa Bình, các mỏ dầu khí tại thềm lục địa phía Nam hay các dự án năng lượng nguyên tử, đều có bóng dáng của các chuyên gia Nga.

Nhiều viện nghiên cứu, trung tâm khoa học, cùng các chương trình hợp tác nghiên cứu song phương, đang là hạt nhân trong việc triển khai các đề tài thuộc các lĩnh vực then chốt như năng lượng, vật liệu mới, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Nga không chỉ giúp Việt Nam xây dựng hạ tầng kỹ thuật, mà còn hỗ trợ đào tạo lực lượng cán bộ nghiên cứu, kỹ sư chuyên ngành – những người từng được tiếp cận nền khoa học cơ bản và công nghệ tiên tiến của nước bạn.

Tiếng Nga: cầu nối văn hóa và ngôn ngữ không thể thiếu

Một điểm đặc biệt khiến mối quan hệ Việt – Nga có chiều sâu và độ bền vững cao chính là sự gắn bó văn hóa. Tiếng Nga từ lâu đã không chỉ là một ngoại ngữ giảng dạy tại trường, mà còn là ngôn ngữ gợi nhớ ký ức, gắn liền với những bài hát, vở kịch, tác phẩm văn học Nga quen thuộc trong đời sống tinh thần của người Việt.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã xúc động nhắc tới những giai điệu như Chiều Matxcova, Triệu đóa hồng, hay những tác phẩm của Pushkin, Tolstoy, Chekhov – vốn đã trở thành một phần trong di sản văn hóa giao lưu giữa hai dân tộc.

Tăng cường dạy và học tiếng Nga, duy trì hệ thống các trường có giảng dạy tiếng Nga và khuyến khích học sinh, sinh viên chọn Nga làm điểm đến du học là những yếu tố được xác định là then chốt trong giai đoạn tới để không làm phai nhạt đi cầu nối ngôn ngữ quý báu này.

Hội hữu nghị: cầu nối nhân dân, mở rộng hợp tác toàn diện

Với hơn 70 năm lịch sử, Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga không chỉ là một tổ chức mang tính biểu tượng mà thực sự là kênh đối ngoại nhân dân hiệu quả. Phó Thủ tướng ghi nhận vai trò của Hội trong việc kết nối các thế hệ đã từng học tập, làm việc tại Nga, gắn bó với đất nước và con người Nga, cũng như trong việc thúc đẩy các chương trình giao lưu, hợp tác giáo dục, khoa học, văn hóa ở cả trung ương và địa phương.

Hiện nay, Hội đã có mặt tại 32 tỉnh thành và nhiều trường học, cơ quan, đơn vị – nơi mà các chi hội học sinh, sinh viên yêu nước, các cựu lưu học sinh có thể tiếp tục lan tỏa tình cảm, hợp tác, và đóng góp trí tuệ cho các dự án song phương.

Hướng tới một thế hệ sứ giả mới trong thời đại số

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và đổi mới công nghệ, mối quan hệ truyền thống Việt – Nga đang đứng trước những cơ hội mới. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị Hội Hữu nghị cần đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức hoạt động, đặc biệt là thu hút lớp trẻ, giới trí thức, sinh viên – những người có khả năng tiếp cận với xu thế hiện đại của thế giới và mang lại sức sống mới cho mối quan hệ này.

Việc kết nối giữa các trường phổ thông, đại học hai nước cần được đẩy mạnh để mỗi học sinh, sinh viên Việt Nam từng có trải nghiệm với Nga sẽ trở thành một "sứ giả hữu nghị" – đúng nghĩa – mang tình cảm và hiểu biết về nước bạn đến cộng đồng.

Di sản quý giá cần gìn giữ và phát triển

Quan hệ hữu nghị Việt – Nga không chỉ là một phần trong chính sách đối ngoại của Nhà nước, mà còn là một phần sâu sắc trong ký ức và tình cảm của nhiều thế hệ người dân. Với một nền tảng vững chắc được xây dựng bằng lòng tin, sự giúp đỡ vô điều kiện và tình nghĩa chân thành, đây là di sản ngoại giao quý giá mà cả hai quốc gia cần tiếp tục gìn giữ, trao truyền và phát triển.

Trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ, việc đẩy mạnh du học Nga, mở rộng các chương trình học bổng Nga, học bổng hiệp định, và hợp tác khoa học – công nghệ chính là cách hai nước tiếp tục "nối dài hành trình" bằng những bước đi thực chất, hiệu quả, vì lợi ích thiết thực của cả hai dân tộc.