Kỷ niệm 100 năm Bác Hồ đến Nga để khai mở tương lai dân tộc

Mùa hè năm 1923, đồng chí Nguyễn Ái Quốc – người sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh – đã lần đầu tiên đặt chân lên đất nước Nga Xô viết. Đó không phải là một chuyến đi tình cờ. Sau hơn một thập kỷ bôn ba khắp năm châu tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã gặp được chủ nghĩa Lênin – hệ tư tưởng giải phóng dân tộc một cách khoa học, mà Người từng khẳng định: “Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”.

Giáo sư - Tiến sĩ Khoa học Vladimir Kolotov, Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint Petersburg, cho rằng chuyến đi này không chỉ thay đổi cuộc đời Hồ Chí Minh mà còn mở ra một chương mới cho cách mạng Việt Nam. Trong những năm 1920 - 1930, Người đã dành gần 7 năm ở Nga để học tập, hoạt động và truyền bá tư tưởng cách mạng về quê hương.

Nơi tư tưởng Mác – Lênin kết tinh trong lý tưởng Việt

Chính tại Liên Xô, Hồ Chí Minh bắt đầu công cuộc đào tạo các chiến sĩ cách mạng đầu tiên cho Việt Nam, thông qua các trường của Quốc tế Cộng sản. Người dịch và truyền bá các thuật ngữ Mác - Lênin sang tiếng Việt, đặt nền tảng lý luận cho cách mạng nước nhà.

Ở thời điểm đó, Việt Nam còn bị thực dân chia cắt, các phong trào kháng chiến rời rạc, chưa có tổ chức hiệu quả. Sự xuất hiện của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, với tư duy chiến lược và hệ thống tổ chức bài bản, chính là kết quả trực tiếp từ sự lựa chọn tư tưởng mà Hồ Chí Minh bắt đầu từ nước Nga.

Không chỉ là nơi tiếp nhận lý luận, nước Nga còn là nơi chứng kiến bước trưởng thành đầu tiên của phong trào cách mạng Việt Nam – mà dấu ấn rõ rệt nhất là phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh năm 1930-1931.

Hồ Chí Minh - nhà chiến lược, nhà tiên tri

Một điều đặc biệt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh, được giáo sư Kolotov nhấn mạnh, là khả năng nhìn xa trông rộng. Từ dự báo về Thế chiến thứ nhất năm 1914, cảnh báo chiến tranh Thái Bình Dương năm 1924, đến nhận định về cơ hội tổng khởi nghĩa năm 1941, Người luôn cho thấy tư duy chiến lược mang tính thời đại.

Điều đó thể hiện đậm nét trong việc Người viết dòng dự báo “Việt Nam độc lập - 1945” trong cuốn Lịch sử nước ta năm 1942, hay dự báo chính xác chiến thắng của Việt Nam trước B.52 Mỹ trong trận “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972. Những tiên đoán này không chỉ cho thấy tư duy vĩ mô sắc bén, mà còn là niềm tin không lay chuyển vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng dân tộc.

Ký ức còn mãi với thời gian và thế hệ trẻ

Trong dịp kỷ niệm 100 năm, cộng đồng người Việt tại Nga đã trao lại cho Việt Nam bản gốc tờ Báo Sự thật xuất bản ngày 27/1/1924 – trong đó đăng bài viết của Nguyễn Ái Quốc với tựa đề Lenin và các dân tộc thuộc địa. Đây là một sự kiện mang tính biểu tượng, thể hiện sự trân trọng lịch sử từ cộng đồng người Việt xa xứ.

Bài viết của Người khi đó được đăng bên cạnh các nhân vật lớn của Quốc tế Cộng sản, là minh chứng cho sự công nhận quốc tế đối với vai trò và tầm vóc của một lãnh tụ cách mạng đến từ thuộc địa.

Giáo sư Kolotov đánh giá: "Nguyễn Ái Quốc đã tỏa ra một thứ văn hóa không phải châu Âu, mà là nền văn hóa tương lai". Điều này cho thấy, trong mắt bạn bè quốc tế, Hồ Chí Minh không chỉ là nhà cách mạng, mà còn là hiện thân của một nền văn minh mới đang hình thành – nền văn minh của độc lập, tự do, và tình hữu nghị quốc tế.

Từ hành trình năm xưa đến du học sinh hôm nay

Hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nga cũng là điểm khởi đầu cho mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa hai quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục. Trong suốt hơn 70 năm qua, hàng chục nghìn sinh viên Việt Nam đã được nhận học bổng chính phủ, học bổng hiệp định để du học Nga. Không ít người trong số họ trở thành các nhà khoa học, nhà giáo, chuyên gia đầu ngành, hoặc cán bộ cao cấp của Nhà nước.

Việc học tiếng Nga không chỉ là học một ngôn ngữ, mà còn là học một hệ tư duy, một cách tiếp cận khoa học, một nền văn hóa lớn. Trong bối cảnh thế giới đang chuyển động nhanh chóng, tiếng Nga và các chương trình học bổng Nga vẫn là một lựa chọn có giá trị, giúp các thế hệ trẻ Việt Nam có cơ hội vươn ra toàn cầu mà vẫn giữ được chiều sâu về tri thức và bản sắc văn hóa.

Một hành trình chưa bao giờ dừng lại

100 năm sau chuyến đi đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nước Nga, dòng chảy của lịch sử vẫn tiếp tục. Những cây cầu hữu nghị, những lớp sinh viên Việt tại các đại học Nga, những dự án hợp tác song phương trong giáo dục – đào tạo… đều là phần tiếp nối sinh động cho một mối quan hệ được xây đắp bằng lý tưởng, niềm tin và sự hy sinh.

Từ hành trình đi tìm đường cứu nước năm xưa đến các chuyến bay mang sinh viên Việt sang Moskva, Saint Petersburg hay Kazan hôm nay, vẫn là một tinh thần không đổi: học để làm người, học để phục vụ đất nước, học để hiểu thế giới và đồng hành cùng nhân loại.

Kỷ niệm 100 năm chuyến đi ấy không chỉ là dịp để tri ân lịch sử, mà còn là cơ hội để khơi dậy khát vọng học tập, vươn lên của thế hệ trẻ – những người sẽ tiếp tục mang sứ mệnh nối dài hành trình khai sáng mà Hồ Chí Minh đã khởi đầu trên đất Nga.