Việt Nam – Nga: phát triển tiếng Nga trong hệ thống giáo dục

Giáo viên Nga giảng dạy tại trường phổ thông Việt Nam

Từ tháng 2/2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam (GDĐT) phối hợp với Bộ Giáo dục Liên bang Nga triển khai hiệu quả dự án “Giáo viên Nga ở nước ngoài”. Trong khuôn khổ chương trình này, các giáo viên tiếng Nga do phía Nga tuyển chọn được cử sang giảng dạy tại các cơ sở giáo dục phổ thông tại Việt Nam. Phân viện Puskin đóng vai trò tiếp nhận và quản lý hoạt động chuyên môn của các giáo viên Nga trong thời gian công tác.

Theo đánh giá từ các trường tiếp nhận, giáo viên Nga không chỉ có chuyên môn cao mà còn thể hiện sự nhiệt huyết trong giảng dạy, đóng góp tích cực vào việc duy trì và nâng cao chất lượng dạy học tiếng Nga tại Việt Nam. Nhiều đơn vị mong muốn được tiếp tục và mở rộng tiếp nhận giáo viên trong những năm tiếp theo.

Hiện nay, tiếng Nga được đưa vào giảng dạy tại các trường trung học phổ thông chuyên ngữ, một số đại học ngoại ngữ và các trường thuộc khối lực lượng vũ trang. Đây là một trong bảy ngoại ngữ được giảng dạy chính thức trong hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam.

Phổ biến tiếng Nga và tăng cường dạy học ngoại ngữ trong trường học

Trong hai năm gần đây, Phân viện Puskin và Viện Ngôn ngữ Quốc gia tiếng Nga đã tổ chức Cuộc thi Olympic Quốc tế tiếng Nga tại Việt Nam, thu hút sự quan tâm lớn từ học sinh và giáo viên trên toàn quốc. Cuộc thi góp phần khơi dậy hứng thú học tiếng Nga, đồng thời nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và hiểu biết văn hóa Nga trong thế hệ trẻ Việt Nam.

Một nội dung quan trọng được đề cập trong buổi làm việc là việc xây dựng “Trường học Nga” tại Việt Nam. Đây sẽ là cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài do Chính phủ Nga tài trợ, thực hiện chương trình giáo dục của Nga. Mô hình này sẽ tạo thêm cơ hội tiếp cận môi trường học tập chuẩn quốc tế, đồng thời quảng bá tiếng Nga và văn hóa Nga một cách bền vững trong lòng xã hội Việt Nam.

Tăng chỉ tiêu học bổng chính phủ Nga và đào tạo nhân lực chất lượng cao

Trong cuộc làm việc với Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga Konstantin Mogilevsky, Bộ GDĐT Việt Nam đã nhấn mạnh định hướng xây dựng kế hoạch đào tạo giai đoạn 2025–2030. Theo đó, Việt Nam đang khảo sát nhu cầu và năng lực đào tạo nguồn nhân lực tại Nga để xây dựng phương án tuyển chọn ứng viên phù hợp cho 1000 chỉ tiêu học bổng chính phủ Nga cấp mỗi năm.

Mục tiêu lớn nhất của kế hoạch này là đào tạo đội ngũ nhân lực có trình độ cao, phục vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Việc lựa chọn ứng viên sẽ tập trung vào chất lượng, hướng đến những ngành nghề ưu tiên phát triển và có tính ứng dụng cao.

Bộ GDĐT cũng đề xuất mở rộng hợp tác trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, giảng viên các trường đại học tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy các chương trình trao đổi học thuật, nghiên cứu khoa học và liên kết đào tạo giữa hai quốc gia.

Thiết lập trung tâm Puskin và diễn đàn hiệu trưởng đại học Việt – Nga

Một trong những nội dung nổi bật được thảo luận là việc ký kết Hiệp định thành lập Trung tâm Puskin tại Việt Nam – một thiết chế giáo dục và văn hóa có ý nghĩa chiến lược trong việc gìn giữ và phát triển giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam. Trung tâm này sẽ hoạt động như cầu nối cho các hoạt động ngôn ngữ, đào tạo, nghiên cứu, đồng thời thúc đẩy các chương trình giao lưu giữa sinh viên và giáo viên hai nước.

Bên cạnh đó, hai bên cũng thống nhất tổ chức Diễn đàn Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam – Liên bang Nga. Đây là sáng kiến nhằm tăng cường kết nối các cơ sở đào tạo, tạo điều kiện cho việc chia sẻ kinh nghiệm, phát triển các mô hình liên kết đào tạo và nghiên cứu phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa giáo dục.

Góc nhìn từ thực tiễn hợp tác giáo dục Việt – Nga

Hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga đang ngày càng mở rộng cả về chiều sâu lẫn quy mô. Dự án giáo viên tiếng Nga, các chương trình học bổng hiệp định, học bổng chính phủ Nga hay kế hoạch xây dựng trung tâm giáo dục Nga tại Việt Nam đều là những dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai nước trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, việc tăng cường dạy và học tiếng Nga tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa giao lưu văn hóa mà còn mở ra những cơ hội thiết thực cho sinh viên Việt Nam tiếp cận tri thức quốc tế, từng bước trở thành lực lượng nhân lực chất lượng cao có khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa.

Những nỗ lực này không chỉ góp phần vào sự nghiệp giáo dục và đào tạo của Việt Nam mà còn giúp thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Liên bang Nga – mối quan hệ đã được xây dựng bằng niềm tin, sự gắn bó và hợp tác bền vững qua nhiều thế hệ.