
Trong hai ngày 19 và 20/6/2024, theo lời mời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam. Đây là sự kiện đặc biệt, không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn đánh dấu bước phát triển mới trong mối quan hệ hợp tác song phương, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Tổng kết chuyến thăm, hai nước đã ký kết 11 văn kiện hợp tác ở nhiều lĩnh vực, từ năng lượng, dầu khí đến y tế và tư pháp. Trong đó, hợp tác giáo dục là một nội dung đáng chú ý với nhiều sáng kiến cụ thể, hứa hẹn tạo ra các cơ hội mới cho sinh viên, học sinh và các nhà khoa học hai nước.
Một trong những điểm nổi bật trong nội dung hợp tác là việc Việt Nam và Nga thống nhất giao cho các bộ, ngành liên quan nghiên cứu đề xuất thành lập một trường phổ thông giảng dạy bằng tiếng Nga tại Hà Nội.
Hiện nay, ở Việt Nam chỉ có ba trường trung học phổ thông có lớp chuyên tiếng Nga là Trường THPT chuyên Ngoại ngữ (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam và Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ. Việc xây dựng một trường giảng dạy bằng tiếng Nga sẽ góp phần tăng cường phổ biến ngôn ngữ này trong hệ thống giáo dục phổ thông, đồng thời khơi dậy lại vị thế của tiếng Nga – một ngôn ngữ từng có vai trò quan trọng trong giáo dục Việt Nam giai đoạn trước.
Nếu đề xuất này được triển khai, đây sẽ là bước tiến mang tính biểu tượng trong hợp tác song phương, đồng thời mở thêm một kênh cho học sinh Việt Nam tiếp cận nền giáo dục Nga ngay từ bậc phổ thông. Điều này không chỉ hỗ trợ việc học tiếng Nga, mà còn tạo nền tảng để các em dễ dàng tiếp tục du học Nga sau này thông qua các chương trình học bổng hiệp định hoặc học bổng chính phủ Nga.

Ở cấp độ giáo dục đại học, hai bên nhất trí mở rộng hoạt động của Mạng lưới các trường đại học kỹ thuật Việt – Nga. Đồng thời, các hoạt động hướng nghiệp cũng sẽ được tổ chức tại Việt Nam nhằm quảng bá sâu rộng hơn về mạng lưới này, từ đó thu hút sinh viên Việt Nam tìm hiểu và lựa chọn du học Nga như một con đường phát triển chuyên môn.
Việc củng cố và mở rộng mạng lưới các trường đại học hợp tác giữa hai nước không chỉ dừng lại ở liên kết đào tạo mà còn thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, trao đổi học thuật và chuyển giao công nghệ. Đây cũng là một kênh quan trọng giúp các sinh viên được tiếp cận kiến thức hiện đại trong các ngành mũi nhọn như kỹ thuật, khoa học cơ bản – những lĩnh vực mà Nga có thế mạnh vượt trội.
Tại buổi hội đàm với Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thống Vladimir Putin đã bày tỏ sự đồng thuận với đề xuất của Việt Nam về việc tăng số lượng học bổng dành cho sinh viên Việt Nam. Theo đó, Nga sẽ mở rộng chỉ tiêu học bổng chính phủ, đặc biệt tập trung vào các lĩnh vực khoa học cơ bản và văn hóa – nghệ thuật.
Hiện nay, mỗi năm Nga đã cấp khoảng 1.000 suất học bổng cho công dân Việt Nam theo diện học bổng hiệp định để thực tập, học đại học, sau đại học hoặc nghiên cứu tại các trường đại học lớn của Liên bang Nga. Với việc cam kết mở rộng học bổng trong giai đoạn tới, sinh viên Việt Nam sẽ có thêm cơ hội du học Nga, được tiếp cận nền giáo dục tiên tiến với chi phí hỗ trợ từ phía Nga.
Điều này không chỉ có ý nghĩa đối với cá nhân người học mà còn góp phần quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực mà Nga có thế mạnh như khoa học vũ trụ, năng lượng nguyên tử, kỹ thuật quân sự, âm nhạc, sân khấu và điện ảnh.
Một điểm nổi bật khác trong chương trình hợp tác giáo dục là việc hai bên nhất trí tăng cường việc nghiên cứu và giảng dạy tiếng Việt tại Nga và tiếng Nga tại Việt Nam. Việc này sẽ được thực hiện thông qua việc tận dụng hiệu quả các cơ sở sẵn có như Phân viện tiếng Nga Puskin và Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội.
Các cơ sở này vốn đã có nhiều năm kinh nghiệm trong việc quảng bá văn hóa và ngôn ngữ Nga tại Việt Nam, đồng thời đóng vai trò cầu nối giữa học sinh, sinh viên và các cơ sở giáo dục Nga. Việc tăng cường hoạt động của các trung tâm này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Nga, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sinh viên Việt Nam khi sang Nga học tập hoặc làm việc.
Trong lĩnh vực nghiên cứu, Việt Nam và Nga nhất trí hỗ trợ hoạt động của Trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ nhiệt đới Việt – Nga. Hai bên kỳ vọng trung tâm này sẽ trở thành một hình mẫu trong hợp tác khoa học – công nghệ giữa hai quốc gia.
Ngoài ra, Nga cũng tuyên bố sẽ chuyển giao cho Việt Nam tàu nghiên cứu khoa học “Giáo sư Gagarinsky”, như một biểu tượng mới trong hợp tác song phương, thể hiện cam kết lâu dài trong hỗ trợ nghiên cứu và đào tạo.
Đây là tín hiệu tích cực đối với cộng đồng nghiên cứu và sinh viên ngành khoa học kỹ thuật, đặc biệt với những người đang tìm kiếm cơ hội phát triển chuyên sâu trong môi trường quốc tế.
Từ góc độ của người theo dõi sát mảng giáo dục quốc tế, có thể thấy rằng việc hai nước Việt – Nga tiếp tục mở rộng hợp tác giáo dục là minh chứng cho tầm quan trọng chiến lược của lĩnh vực này trong quan hệ song phương.
Đối với sinh viên Việt Nam, đặc biệt là những người theo học tiếng Nga hoặc đang có kế hoạch du học Nga, những thỏa thuận lần này mở ra thêm nhiều cơ hội, cả về mặt học bổng, định hướng nghề nghiệp lẫn chất lượng đào tạo. Với các chính sách hỗ trợ rõ ràng từ chính phủ hai nước, học bổng Nga – đặc biệt là học bổng hiệp định – sẽ tiếp tục là một kênh đào tạo đáng tin cậy cho thế hệ trẻ Việt Nam.
Chuyến thăm lần này của Tổng thống Nga Vladimir Putin không chỉ củng cố quan hệ chính trị giữa hai nước, mà còn tạo ra nền tảng vững chắc để giáo dục trở thành một trụ cột phát triển bền vững trong quan hệ Việt – Nga. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, những sáng kiến mang tính dài hạn như vậy chính là chìa khóa giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và gia tăng sức cạnh tranh của sinh viên Việt Nam trên trường quốc tế.
Tác giả bài viết: Hương Trà (TH)
Nguồn tin: nguonluc.com.vn
Ý kiến bạn đọc