Việt Nam và Nga thúc đẩy hợp tác chiến lược: năng lượng, công nghệ và cơ hội giáo dục

Củng cố quan hệ chiến lược toàn diện Việt - Nga đến năm 2030

Ngày 20-6, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc hội đàm chính thức trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của nhà lãnh đạo Nga tới Việt Nam. Kết quả cuộc gặp là việc hai bên ký kết 11 văn kiện hợp tác quan trọng trên nhiều lĩnh vực, phản ánh tầm vóc và định hướng chiến lược trong mối quan hệ song phương đến năm 2030.

Tuyên bố chung nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm sâu sắc hơn Đối tác chiến lược toàn diện, đặt ra các ưu tiên hợp tác dài hạn trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, quốc phòng - an ninh, năng lượng, khoa học công nghệ và giáo dục. Đây được xem là bước phát triển tất yếu trong bối cảnh thế giới đang biến động phức tạp, đòi hỏi sự linh hoạt và gắn kết bền chặt hơn giữa các đối tác truyền thống.

Năng lượng tiếp tục là động lực trung tâm của hợp tác Việt - Nga

Một điểm nhấn nổi bật trong các văn kiện được ký kết lần này là việc thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là dầu khí và năng lượng hạt nhân. Việt Nam đã trao giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh cho lô 11-2 cho Tập đoàn Zarubezhneft – một đối tác lâu năm của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam thông qua các liên doanh như Vietsovpetro và Rusvietpetro.

Song song, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Công ty Novatek – nhà khai thác khí đốt tư nhân lớn nhất của Nga – đã ký bản ghi nhớ hợp tác, cùng với dự án phát triển Trung tâm Khoa học công nghệ hạt nhân tại Việt Nam hợp tác với Tập đoàn Rosatom.

Tổng thống Putin nhấn mạnh tầm quan trọng của các liên doanh đang hoạt động hiệu quả tại Việt Nam như Vietsovpetro và Rusvietpetro, đồng thời bày tỏ sẵn sàng thiết lập nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng dài hạn cho Việt Nam – một động thái cho thấy tầm nhìn chiến lược dài hạn trong lĩnh vực năng lượng.

Tuy nhiên, như nhận định của TS Bùi Minh Tuấn – cựu lưu học sinh Đại học ITMO, Saint Petersburg – việc phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam không thể diễn ra trong thời gian ngắn, mà cần bắt đầu từ những trung tâm nghiên cứu và hợp tác ứng dụng công nghệ trong các ngành cụ thể như nông nghiệp, thực phẩm.

Cơ hội giáo dục và học bổng Nga: một hướng hợp tác bền vững

Trong bối cảnh quan hệ song phương ngày càng gắn bó, hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Nga cũng đang được đẩy mạnh như một trụ cột mềm nhưng có ảnh hưởng sâu rộng và lâu dài. Hằng năm, Chính phủ Nga dành hàng trăm suất học bổng hiệp định cho học sinh, sinh viên Việt Nam thông qua kênh chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Các học bổng chính phủ Nga này bao gồm toàn bộ học phí, chỗ ở và sinh hoạt phí cơ bản, đặc biệt kèm theo một năm học tiếng Nga dự bị để người học có thể thích nghi với môi trường học thuật tại các trường đại học Nga. Nhiều sinh viên đã lựa chọn du học Nga để theo học các ngành thế mạnh như kỹ thuật, y học, dầu khí, năng lượng nguyên tử và công nghệ thông tin – những lĩnh vực đang được chính phủ hai nước thúc đẩy hợp tác.

Không chỉ dừng lại ở cấp học bổng, các trường đại học và viện nghiên cứu hai nước cũng đang tăng cường liên kết thông qua chương trình đào tạo liên kết, trao đổi sinh viên và giảng viên. Đây là nền tảng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chiến lược hợp tác lâu dài giữa Việt Nam và Nga trong các lĩnh vực mũi nhọn.

Phát triển khoa học công nghệ: nền tảng cho tương lai

Ngoài năng lượng, khoa học công nghệ đang được coi là lĩnh vực có tiềm năng hợp tác rất lớn. Việc hai nước ký bản ghi nhớ về việc xây dựng Trung tâm Khoa học công nghệ hạt nhân tại Việt Nam không chỉ là bước khởi đầu cho dự án quan trọng trong lĩnh vực nguyên tử dân sự, mà còn mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn trong các lĩnh vực công nghệ mới như năng lượng tái tạo, hydro xanh và chuyển đổi năng lượng.

Việc khai thác công nghệ và hạ tầng từ các giàn khoan hiện có cũng được các chuyên gia đánh giá là hướng đi hợp lý, tận dụng được lợi thế sẵn có và mở rộng sang các lĩnh vực sử dụng công nghệ cao hơn trong tương lai.

Tăng cường hợp tác kinh tế làm nền tảng cho gắn kết chiến lược

Trong tuyên bố chung ngày 20-6, hai bên tái khẳng định cam kết phát triển hợp tác kinh tế theo hướng thực chất và bền vững, khai thác lợi thế từ Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu, tạo thuận lợi hơn nữa cho trao đổi thương mại, đầu tư và tín dụng.

Lĩnh vực công nghiệp, chế tạo máy, nông nghiệp, khoáng sản và năng lượng được xác định là trọng điểm hợp tác trong giai đoạn tới. Theo Tổng thống Putin, kim ngạch thương mại song phương đang tăng trưởng mạnh, đạt mức tăng 8,3% trong năm 2023 và tiếp tục tăng 33% trong 5 tháng đầu năm 2024. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy tiềm năng hợp tác vẫn còn rất lớn nếu được khai thác hiệu quả và có chiến lược phù hợp.

Tạo nền móng bền vững cho hợp tác lâu dài

Chuyến thăm của Tổng thống Nga Putin không chỉ đánh dấu cột mốc quan trọng trong quan hệ ngoại giao hai nước, mà còn mở ra những cơ hội hợp tác cụ thể, rõ ràng và có chiều sâu. Trong đó, giáo dục và đào tạo – với các chương trình du học Nga, học bổng hiệp định, học bổng chính phủ Nga và đào tạo tiếng Nga – được nhìn nhận là một trong những lĩnh vực có thể đóng vai trò cầu nối vững chắc giữa thế hệ trẻ hai quốc gia.

Trong bối cảnh thế giới đang cần những mối quan hệ bền vững và chiến lược, mối quan hệ Việt - Nga tiếp tục khẳng định sức sống lâu dài và triển vọng tích cực ở nhiều lĩnh vực – từ kinh tế, năng lượng cho đến khoa học và giáo dục.