Tăng cường hợp tác giáo dục Việt Nam – Nga từ các thỏa thuận

Thắt chặt quan hệ giáo dục nhân dịp kỷ niệm 30 năm hiệp ước hữu nghị

Năm 2024 đánh dấu một cột mốc đặc biệt: 30 năm ngày ký Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản của quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Liên bang Nga (1994 – 2024). Trong bối cảnh đó, hợp tác giáo dục tiếp tục là điểm sáng nổi bật trong mối quan hệ chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia.

Từ ngày 15 đến 20/4/2024, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Hoàng Minh Sơn dẫn đầu đoàn công tác thăm và làm việc tại Liên bang Nga. Tham gia đoàn còn có đại diện nhiều trường đại học lớn của Việt Nam, trong đó có PGS.TS Đặng Thị Thu Hương – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Chuyến công tác diễn ra trong thời điểm quan trọng, khi cả hai bên đều thể hiện quyết tâm đưa hợp tác giáo dục lên một tầm cao mới, tương xứng với tiềm năng và mong muốn chung.

Diễn đàn hiệu trưởng Việt – Nga: mở rộng mạng lưới và tăng cường hợp tác

Một trong những điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm là Diễn đàn Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam – Liên bang Nga lần thứ hai, được tổ chức tại Moskva. Diễn đàn quy tụ đông đảo lãnh đạo các cơ sở giáo dục đại học hai nước, thể hiện nỗ lực thúc đẩy quan hệ hợp tác một cách thực chất, hiệu quả và lâu dài.

Tại diễn đàn, hàng loạt thỏa thuận hợp tác đã được ký kết. Đặc biệt, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã ký các văn bản hợp tác với những trường đại học hàng đầu của Nga. Các thỏa thuận này tập trung vào các lĩnh vực trao đổi học thuật, nghiên cứu chung, tổ chức hội nghị – hội thảo quốc tế, trao đổi giảng viên, sinh viên và cung cấp học bổng hiệp định song phương.

Sự tham gia của các trường đại học uy tín trong cả hai hệ thống cho thấy một nền tảng tin cậy đang được hình thành và củng cố, dựa trên quan hệ hữu nghị truyền thống và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Học bổng Nga: mở rộng quy mô, đa dạng hóa lĩnh vực đào tạo

Một trong những nội dung hợp tác nổi bật giữa hai nước là các chương trình học bổng chính phủ và học bổng hiệp định. Theo thỏa thuận hiện hành, mỗi năm, Việt Nam cấp 75 suất học bổng cho công dân Nga sang học tập, nghiên cứu, thực tập tiếng Việt. Ngược lại, phía Nga duy trì ổn định 1000 suất học bổng chính phủ dành cho công dân Việt Nam trong nhiều năm gần đây, bao gồm năm học 2024 – 2025.

Các học bổng này được phân bổ cho các ngành mũi nhọn của Nga mà Việt Nam có nhu cầu cao, như khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, năng lượng, y học, và đặc biệt là tiếng Nga – một thế mạnh giáo dục truyền thống của Nga đang được khôi phục và phát triển tại Việt Nam.

Việc duy trì số lượng học bổng lớn không chỉ phản ánh sự coi trọng mà hai nước dành cho nhau, mà còn mở ra nhiều cơ hội học tập, nghiên cứu và tiếp cận tri thức quốc tế cho sinh viên Việt Nam. Đây là một trong những giải pháp hiệu quả trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hội nhập quốc tế.

Tiếp tục mở rộng mạng lưới đối tác giáo dục đại học

Trong các ngày 16 và 17/4, đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã có các buổi làm việc sâu rộng tại nhiều trường đại học danh tiếng của Nga như Trường Đại học Kinh tế cao cấp (HSE), Trường Đại học Nghiên cứu Quốc gia Hàng không Moskva (MAI), Trường Đại học Hữu nghị các dân tộc Nga (RUDN), và Trường Đại học Nghiên cứu Y khoa Quốc gia Nga mang tên N.I. Pirogov.

Các cuộc gặp gỡ diễn ra trong không khí cởi mở, thực chất, với sự thống nhất cao về phương hướng hợp tác. Nội dung các cuộc làm việc xoay quanh các chương trình liên kết đào tạo, nghiên cứu khoa học chung, hỗ trợ ngôn ngữ và giao lưu học thuật. Đặc biệt, các trường của Nga thể hiện sự quan tâm lớn đến việc tiếp nhận sinh viên Việt Nam và mở rộng việc giảng dạy tiếng Việt như một phần của hợp tác giáo dục toàn diện.

Sự chủ động từ cả hai phía cho thấy quyết tâm xây dựng mối quan hệ giáo dục bền vững, không chỉ trên giấy tờ mà còn trong thực tiễn hoạt động của từng cơ sở giáo dục đại học.

Tiếng Nga và vai trò trong phát triển hợp tác giáo dục lâu dài

Tiếng Nga – từng là ngôn ngữ phổ biến trong giáo dục Việt Nam những thập niên trước – đang từng bước quay trở lại với vai trò quan trọng trong hợp tác giáo dục song phương. Không chỉ là phương tiện ngôn ngữ cho sinh viên du học Nga, tiếng Nga còn là chìa khóa mở ra các chương trình liên kết đào tạo, nghiên cứu, cũng như giao lưu văn hóa, khoa học giữa hai nước.

Việc nâng cấp Phân viện Puskin tại Việt Nam thành Trung tâm Puskin – với đầu tư trực tiếp từ phía Nga – đang được nghiên cứu và kỳ vọng sớm triển khai. Trung tâm này sẽ trở thành đầu mối phát triển giảng dạy tiếng Nga, đồng thời thúc đẩy việc quảng bá văn hóa, văn học, nghệ thuật Nga trong khu vực Đông Nam Á.

Việc phục hồi và phát triển tiếng Nga trong hệ thống giáo dục Việt Nam, từ phổ thông đến đại học, sẽ là một lợi thế chiến lược lâu dài, góp phần đào tạo thế hệ chuyên gia hiểu biết sâu sắc cả chuyên môn và ngôn ngữ, đáp ứng nhu cầu phát triển quốc gia trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.