Hợp tác Việt – Nga: Từ kinh tế năng lượng đến tiềm năng giáo dục

Quan hệ Việt - Nga: từ kinh tế đến giáo dục ngày càng sâu sắc

Mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga không chỉ phát triển mạnh mẽ về kinh tế mà còn lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác, trong đó có giáo dục và đào tạo. Theo GS.TSKH Võ Đại Lược – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế thế giới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, hợp tác song phương đã “đi vào chiều sâu, thực chất” với nhiều kết quả tích cực trong hơn 40 năm qua.

Về kinh tế, những dự án quy mô lớn như liên doanh Vietsovpetro trong lĩnh vực khai thác dầu khí ngoài khơi hay các hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước như TH True Milk tại Nga là những minh chứng rõ ràng. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là bên cạnh năng lượng, hợp tác giáo dục giữa hai nước cũng đang từng bước trở thành một trong những trụ cột chiến lược trong mối quan hệ toàn diện này.

Cơ hội du học Nga từ các chương trình học bổng hiệp định

Hiện nay, mỗi năm Chính phủ Nga dành hàng trăm suất học bổng hiệp định cho sinh viên Việt Nam thông qua Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là một phần trong chính sách hợp tác giáo dục song phương được triển khai trên cơ sở thỏa thuận giữa hai Chính phủ.

Các suất học bổng chính phủ Nga này thường bao gồm toàn bộ học phí, chi phí ký túc xá và một khoản sinh hoạt phí hằng tháng. Ngoài ra, sinh viên còn có cơ hội học tiếng Nga tại các trung tâm dự bị đại học trong năm đầu tiên, trước khi bước vào chương trình chính khóa.

Không chỉ giới hạn ở bậc đại học, học bổng Nga còn mở rộng đến trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, phù hợp với những người muốn theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu. Với chất lượng đào tạo được quốc tế công nhận trong nhiều ngành như kỹ thuật, y học, kinh tế và năng lượng, du học Nga là lựa chọn ngày càng hấp dẫn cho học sinh, sinh viên Việt Nam.

Vai trò của tiếng Nga trong việc tăng cường hợp tác

Một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình du học Nga là khả năng sử dụng tiếng Nga. Mặc dù nhiều trường đại học Nga hiện nay đã mở rộng chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, song phần lớn chương trình học và sinh hoạt vẫn đòi hỏi khả năng tiếng Nga tốt để hội nhập sâu vào môi trường học thuật và văn hóa sở tại.

Nhận thức được điều này, Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình đào tạo tiếng Nga trong nước, đặc biệt tại các trường đại học lớn. Cùng với đó, một số trung tâm ngoại ngữ và tổ chức giáo dục cũng phối hợp với đối tác Nga mở các lớp học dự bị, luyện thi hoặc tư vấn du học nhằm giúp sinh viên Việt Nam sẵn sàng hơn về mặt ngôn ngữ và văn hóa.

Hợp tác giáo dục: cầu nối chiến lược giữa hai quốc gia

Không chỉ dừng lại ở việc cấp học bổng, Nga và Việt Nam còn có nhiều hình thức hợp tác giáo dục đa dạng. Nhiều trường đại học Nga hiện đang liên kết với các cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam để triển khai chương trình đào tạo liên kết, trao đổi giảng viên và sinh viên, tổ chức hội thảo chuyên đề...

Hoạt động như “Những ngày Việt Nam tại Nga” với sự tham gia của hơn 50 doanh nghiệp Việt không chỉ mở rộng hợp tác kinh tế, mà còn là dịp quảng bá văn hóa, giáo dục, sản phẩm tri thức Việt đến với người dân Nga. Những sự kiện như vậy tạo điều kiện để cộng đồng học sinh, sinh viên Việt Nam tại Nga có thêm cơ hội hòa nhập, đồng thời khẳng định vai trò của giáo dục trong ngoại giao nhân dân.

Du học Nga – lựa chọn đáng cân nhắc cho thế hệ trẻ

Với bề dày hợp tác truyền thống, cùng chính sách học bổng ưu đãi và chất lượng đào tạo ngày càng được nâng cao, du học Nga hiện là một hướng đi đầy triển vọng cho học sinh, sinh viên Việt Nam. Những ai có nền tảng tiếng Nga và định hướng phát triển lâu dài trong các lĩnh vực mũi nhọn như kỹ thuật, năng lượng, y học hay khoa học cơ bản hoàn toàn có thể xem Nga như một “điểm đến chiến lược” trong hành trình học tập và lập nghiệp của mình.

Trong bối cảnh mối quan hệ hữu nghị Việt – Nga không ngừng được củng cố, đặc biệt trong trục hợp tác giáo dục, các bạn trẻ Việt Nam có quyền kỳ vọng vào một tương lai rộng mở từ chính những suất học bổng Nga – một cơ hội không chỉ để học tập, mà còn để đóng góp tích cực vào mối quan hệ lâu dài giữa hai quốc gia.

Bên cạnh lĩnh vực năng lượng, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Nga trong giai đoạn 2019 – 2023 duy trì mức cân bằng. Năm 2023, Việt Nam xuất khẩu hàng hóa trị giá hơn 1,7 tỉ USD sang Nga và nhập khẩu hàng hóa khoảng 1,8 tỉ USD.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực từ Việt Nam bao gồm thiết bị điện tử, thủy sản và nông sản. Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu than, máy móc, thiết bị kỹ thuật và nông sản từ Nga.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp lớn như TH True Milk đã chủ động mở rộng đầu tư vào thị trường Nga với các dự án chăn nuôi bò sữa, nông nghiệp quy mô lớn, thể hiện sự năng động và đa dạng hóa trong hợp tác song phương.

Mở rộng không gian hợp tác giáo dục và học bổng

Không dừng lại ở kinh tế, giáo dục và đào tạo đang trở thành điểm nhấn quan trọng trong chiến lược hợp tác dài hạn giữa hai quốc gia. Trong nhiều năm qua, Liên bang Nga đã cung cấp hàng ngàn suất học bổng chính phủ và học bổng hiệp định dành cho sinh viên Việt Nam theo học tại các trường đại học danh tiếng của Nga.

Đây là cơ hội quý báu giúp người trẻ Việt tiếp cận nền tri thức tiên tiến, đặc biệt ở các lĩnh vực như khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ, và nghệ thuật – thế mạnh đào tạo của Nga. Những ai có mong muốn du học Nga hiện nay có thể lựa chọn các chương trình được hỗ trợ học phí toàn phần, sinh hoạt phí, chỗ ở, qua hệ thống phân bổ học bổng từ các cơ quan chức năng trong nước.

Việc đẩy mạnh giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam cũng là ưu tiên chiến lược, với sự tham gia tích cực của các đơn vị như Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội, Viện tiếng Nga Puskin và nhiều trường đại học Việt Nam có chuyên ngành Nga ngữ.

Dư địa hợp tác vẫn còn rất lớn

Theo GS.TSKH Võ Đại Lược – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế thế giới, mối quan hệ kinh tế Việt – Nga không chỉ đạt mức ổn định mà còn có thể mở rộng sâu sắc hơn trong các lĩnh vực mới như chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, logistic và công nghiệp phụ trợ.

Một đề xuất đáng chú ý là việc tổ chức “Những ngày Việt Nam tại Nga”, với sự tham gia của hơn 50 doanh nghiệp trong các ngành nông sản, thực phẩm, may mặc, cơ khí chế tạo... Sự kiện này được kỳ vọng giúp người tiêu dùng Nga tiếp cận hàng Việt chất lượng, đồng thời thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp hai nước.

Từ hợp tác truyền thống đến tương lai bền vững

Hợp tác Việt – Nga là một minh chứng cho mối quan hệ hữu nghị lâu dài, bền vững và thực chất. Trong giai đoạn mới, khi thế giới đang có nhiều thay đổi sâu sắc, sự kết nối giữa hai quốc gia cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa thông qua những trụ cột vừa truyền thống (như dầu khí, thương mại), vừa hiện đại (giáo dục, công nghệ, đổi mới sáng tạo).

Không chỉ giới hạn ở các tập đoàn, hợp tác giáo dục và trao đổi học thuật còn mở ra cánh cửa rộng lớn cho thế hệ trẻ Việt Nam – những người đang khao khát tiếp cận tri thức thế giới qua con đường du học Nga, học tập bằng tiếng Nga, và phát triển sự nghiệp ở một quốc gia có nền khoa học hàng đầu thế giới.

Sự kết nối này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là nền tảng văn hóa – con người cho mối quan hệ bền vững giữa hai quốc gia Việt Nam – Liên bang Nga.